Nghị quyết số 121/2026/UBTVQH15 được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua ngày 30/3/2026 về bổ sung, điều chỉnh một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận của Nghị quyết 189/2025 là bước ngoặt quan trọng tháo gỡ các vướng mắc pháp lý liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho người dân vùng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, đồng thời giải quyết điểm nghẽn pháp lý về giải phóng mặt bằng và tạo nền tảng để tỉnh Khánh Hòa đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh trao đổi, lắng nghe các kiến nghị của người dân (tháng 10 năm 2025)

          Nổi bật nhất của Nghị quyết là thiết lập một hệ thống chính sách ưu đãi riêng biệt cho các dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận. Cụ thể:

          - Người có đất thu hồi và chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất đủ điều kiện được bồi thường thì được áp dụng chính sách bồi thường về đất, bồi thường tài sản gắn liền với đất theo quy định nhân (x) với hệ số 1,5 lần.

          - Về chính sách hỗ trợ đào tạo và chuyển đổi nghề nghiệp, người có đất nông nghiệp thu hồi đủ điều kiện được nhận mức hỗ trợ tiền mặt cao nhất bằng 5 lần giá đất nông nghiệp trong bảng giá nhân (x) với hệ số 1,5 lần đối với toàn bộ diện tích trong hạn mức. Những diện tích đất nông nghiệp thu hồi vượt hạn mức giao đất tại địa phương được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại (nếu có) bằng 01 lần giá đất nông nghiệp trong Bảng giá đất nhân (x)  với 1,5 lần.

          - Đối với người có đất nông nghiệp thu hồi đủ điều kiện bồi thường nhưng không đủ điều kiện hỗ trợ chuyển đổi nghề, được hỗ trợ bằng tiền theo mức 03 lần giá đất nông nghiệp trong Bảng giá đất nhân (x)  với 1,5 lần đối với toàn bộ diện tích đất nông nghiệp thu hồi trong hạn mức (không vượt quá hạn mức giao đất tại địa phương). Phần diện tích đất nông nghiệp thu hồi vượt hạn mức giao đất tại địa phương được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại (nếu có) bằng 01 lần giá đất nông nghiệp trong Bảng giá đất nhân (x)  với 1,5 lần.

          - Về tái định cư: Nghị quyết nêu rõ “Người có đất thu hồi đủ điều kiện được bố trí tái định cư theo quy định tại Điều 111 của Luật Đất đai thì được giao đất ở tại khu tái định cư và được miễn 100% tiền sử dụng đất đối với trường hợp được bố trí suất tái định cư tối thiểu.Trường hợp được bố trí tái định cư tại lô đất có diện tích lớn hơn suất tái định cư tối thiếu thì phải nộp bổ sung tiền sử dụng đất đối với phần diện tích tăng thêm”.

          Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng tháo gỡ một vướng mắc đáng chú ý cho nhóm đất nông nghiệp (không phải đất lúa) khi quy định rõ: “Người có đất thu hồi thuộc nhóm đất nông nghiệp (không phải là đất lúa) đã chuyển mục đích sử dụng đất thuộc trường hợp không phải xin phép cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng chưa lập thủ tục đăng ký biến động thì được bồi thường loại đất theo hiện trạng sử dụng đất.”.

Người dân xã Vĩnh Hải nêu kiến nghị, nguyện vọng với lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa tại buổi lấy ý kiến Nhân dân vùng dự án

          Song song với chính sách từ trung ương, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành Quyết định số 27/2026/QĐ-UBND quy định bố trí nhà ở tạm hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà ở cho người có đất ở bị thu hồi để thực hiện Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận (trong thời gian chờ bố trí tái định cư).

          Theo đó, cá nhân hoặc hộ gia đình có không quá 4 thành viên được bố trí 1 căn nhà ở tạm tại địa phương; trường hợp hộ gia đình có trên 04 thành viên thì được bố trí thêm 01 căn nhà ở. Trường hợp địa phương không thể bố trí nhà ở tạm hoặc nếu người dân có nhu cầu tự lo chỗ ở, mức hỗ trợ là 5 triệu đồng/hộ/tháng đối với hộ không quá 4 thành viên, tăng thêm 10% cho mỗi thành viên từ người thứ 5. Thời gian hỗ trợ: tính từ ngày bàn giao mặt bằng đến khi nhận được đất ở tại nơi tái định cư cộng (+) thêm 06 tháng để xây nhà ở đối với trường hợp tái định cư bằng đất ở; Tính từ ngày bàn giao mặt bằng đến khi nhận được nhà ở tại nơi tái định cư đối với trường hợp tái định cư bằng nhà ở.

Phối cảnh Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận

          Mặt khác, cùng với Nghị quyết số 121/2026/UBTVQH15 và Quyết định số 27/2026/QĐ-UBND, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang trình cấp thẩm quyền thông qua Dự thảo Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ cho người sử dụng đất có đất thu hồi nhằm đảm bảo sinh kế, ổn định đời sống và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, được áp dụng riêng tại Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận.

          Dự thảo Nghị quyết đề xuất người sử dụng đất nông nghiệp có nguồn gốc lấn, chiếm nhưng đã sử dụng ổn định trước ngày 1/7/2014, thuộc phạm vi thu hồi đất theo Quyết định 191/2025 của UBND tỉnh Ninh Thuận có thể được hưởng các khoản hỗ trợ bằng tiền.

          - Cụ thể gồm hỗ trợ về đất bằng mức bồi thường của loại đất nông nghiệp thu hồi theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành đối với toàn bộ diện tích đất thu hồi. Hỗ trợ về tài sản bằng mức bồi thường giá trị tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành.

          - Người sử dụng đất còn được hỗ trợ đảm bảo sinh kế, ổn định đời sống bằng một lần giá đất nông nghiệp trong Bảng giá đất tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nhân (x) với 1,5 lần đối với toàn bộ diện tích đất nông nghiệp thu hồi.

          - Ngoài ra, người sử dụng đất có nguồn gốc lấn, chiếm nhưng sử dụng ổn định từ ngày 1/7/2014 đến trước ngày có Nghị quyết số 174/2024 của Quốc hội cũng được đề xuất hỗ trợ. Trong đó, sẽ hỗ trợ về đất bằng 80% mức bồi thường của loại đất nông nghiệp thu hồi theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành đối với toàn bộ diện tích đất thu hồi; Hỗ trợ về tài sản bằng 80% mức bồi thường giá trị tài sản gắn liền với đất theo quy định pháp luật về đất đai hiện hành; Người sử dụng đất có nhà ở gắn liền với đất phải di chuyển chỗ ở và không còn chỗ ở nào khác trên địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi có thể được giao đất ở tại khu tái định cư và được giảm 50% tiền sử dụng đất đối với suất tái định cư tối thiểu; Trường hợp được bố trí tái định cư tại thửa đất có diện tích lớn hơn suất tái định cư tối thiểu sẽ phải nộp bổ sung tiền sử dụng đất với phần diện tích tăng thêm.

          Với hệ thống chính sách đồng bộ, rõ ràng, kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến tích cực trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, giảm thiểu phát sinh khiếu nại, tạo được sự đồng thuận trong Nhân dân và góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.